Yüzüncüyıl Gazeteciler Derneği Başkanı Yavuz Yılmaz, 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye’de gerçek anlamda basın özgürlüğünün sağlanabilmesi için gazetecilerin mesleki sınırlarını kendilerinin belirleyeceği kapsamlı bir yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Yılmaz, basın özgürlüğünün yalnızca sembolik bir günle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, bu günün gazetecilik mesleğinin geleceğini yeniden inşa etmek için önemli bir fırsat olduğuna dikkat çekti.
“Medya Derin Bir Yapısal Krizin Eşiğinde”
Medya sektörünün ciddi bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ifade eden Yılmaz, mevcut yapının hem gazetecileri hem de toplumu korumakta yetersiz kaldığını söyledi.
Yılmaz, “Demokrasinin dördüncü kuvveti olan medya, bugün hem kendi saygınlığını hem de toplumun huzurunu tehdit eden derin bir yapısal krizin eşiğindedir” diyerek, basın özgürlüğünün anayasal güvence altında olmasına rağmen uygulamada yeterli karşılık bulamadığını dile getirdi.
Basın özgürlüğünü açık ve net şekilde tanımlayan, bağlayıcı düzenlemelere ihtiyaç olduğunu da sözlerine ekledi.
Gazetecilerin Sorunları Derinleşiyor
3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü kapsamında gazetecilerin karşı karşıya olduğu yapısal sorunlar da bir kez daha gündeme geldi.
Sektörde öne çıkan başlıca sorunlar şöyle sıralanıyor:
- Ekonomik güvencesizlik, düşük ücretler ve işten çıkarmalar
- Editoryal bağımsızlık üzerinde siyasi ve ekonomik baskılar
- Dijitalleşmeyle artan algoritma ve “tık odaklı” yayıncılık
- Hukuki belirsizlikler ve yetersiz mesleki koruma
- Dezenformasyon nedeniyle mesleki itibar kaybı
“Düşünce Suçundan Algoritma Baskısına”
Geçmişte gazetecilerin “düşünce suçu” kapsamında yargılandığını hatırlatan Yılmaz, günümüzde farklı bir baskı türünün öne çıktığını ifade etti. Düşüncenin artık suç olmaktan çıktığını ancak bu kez de “düşünerek üreten gazeteciliğin” gerilediğini belirten Yılmaz, içerik kalitesinde ciddi bir düşüş yaşandığını söyledi.
“Tık Tuzağı Gazeteciliği Zedeliyor”
Dijitalleşmenin medya üzerindeki etkilerine değinen Yılmaz, “rating” ve “tık tuzağı” odaklı yayıncılığın gazeteciliğin doğasını zayıflattığını ifade etti.
“Gazeteci artık analiz yapan değil, algoritmalara hizmet eden bir figüre dönüşmektedir. Bilginin yerini gürültü, analizin yerini manipülasyon aldı” diyen Yılmaz, bu durumun hem gerçekleri hem de bireylerin itibarını tehdit ettiğini vurguladı.
“Özgür Basın Yoksa Güvence Yok”
Açıklamasının sonunda basın özgürlüğünün toplumsal güvenlik açısından kritik önemine dikkat çeken Yılmaz, “Gazeteciliğin özgür ve nitelikli olmadığı bir toplumda, hiç kimse güvende değildir” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, tüm gazetecilerin 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü’nü kutlayarak, gerçek özgürlüğün ancak mesleki disiplin ve güçlü yasal güvencelerle sağlanabileceğini belirtti.